«Снежный снайпер»

Кулун тутар 21 кунугэр кэрэ айыл5алаах Кэппэндээйи сиригэр-уотугар биир бэлиэ кун буолан ааста. Ол курдук, бу кун элбэх о5о-аймах мустан, «Снежный снайпер» диэн биатлон курдук умсугутуулаах курэхтэьиигэ куен керустулэр. Сонун тэрээьини нэьилиэк дьаьалтата, В. И. Иванов аатынан Кэппэндээйи орто оскуолата иилээн-са5алаан ыыттылар. Барыта 8 оскуолаттан 80-ча о5о, 10-ча тренер кэлэн кыттыыны ыллылар.
Курэхтэьиибит уеруулээх аьыллыыта «Сайдыы» культурнай-спортивнай киин киэн саалатыгар буолла. Хайыьар, торуоска туппут, ох курдук оностон кэлбит спортсменнар парадтарын Кэппэндээйигэ бэрт соторутаа5ыта кэлэн улэтин-хамнаьын са5алаабыт, нэьилиэк спортинструкторын эбээьинэьин толорооччу, физкультура учуутала С.Э. Афанасьев салайан илдьэ киирдэ. Курэхтэьиибит аьыллыытын бочуоттаах ыалдьыттара «Кэппэндээйи нэьилиэгэ» МТ а5а баьылыга Г.И. Герасимов уонна 1971 сыллаахха оройуон суумэрдэммит хамаандатыгар киирэн, улууьун чиэьин республика5а тиийэ кемускээбит, улуус сууруугэ, хайыьарга курэхтэрин хас да тегуллээх призерката, чел оло5у пропагандалааччы, нэьилиэк кехтеех позициялаах дьонноруттан биирдэстэрэ, Кэппэндээйи Бочуоттаах олохтоо5о, спорт ветерана, хос эбээ М.Н. Архипова кэлбит спортсменнарга ким куустээх, ким учугэй бэлэмнээх, ол кыайдын диэн бэйэлэрин ба5а санааларын тиэртилэр. Дойду гимнэ тыаьаабытын кэннэ курэхпит кылаабынай судьуйата, Кэппэндээйи орто оскуолатын директора Г.В. Иннокентьев уеруулээх быьыыга-майгыга улууска аан бастакытын ыытыллар «Снежный снайпер» о5олорго биатлон курэ5ин аьыллыбытынан аа5арга эттэ, курэхтэьии хаамыытын билиьиннэрдэ, спортсменнары сэрэхтээх буоларга ынырда.
Бу кэннэ о5олор уерэ-кете тус бэйэ бастыыр иьин сууругэ хайыьардарын, сааларын бэлэмнии ыстаннылар. Бастаан кыргыттар суурдулэр, онтон – уолаттар. Биатломмут бу керунэр – тус бэйэ бастыыр иьин – тумукпут маннык буолла: утарылаьааччыларын олох ыраа5ынан быра5аттаан, Тойбохой орто оскуолатын 8 кыл. уерэнээччитэ сыыдам сырыылаах хайыьардаах Нарыйа Новикова эрэллээхтик бастаата (тренер Григорьев М.А.), иккис миэстэни Маар-Куел курдук ыраах сиртэн кыргыттартан со5ото5ун кытта кэлэ сылдьар Петрова Айта (тренер Яковлева А.П.)ылла, оттон уьус миэстэ5э Кундэйэттэн сылдьар Назарова Саида (тренер Кузьмин А.М.) тиксэн уердэ-кетте. Оттон уолаттарга 1м. – Евсеев Володя (Кундэйэ),2м. – Алексеев Михаил (Бордон, тренер Андреев Д.С.), 3 м. – Николаев Валентин (Тойбохой) ыланнар уеруулэрэ уксээтэ.
Салгыы курэхтэьиибит саамай тынааьыннаа5а, саамай эрийсиилээ5э – эстафета ыытылынна. Дьэ манна буолла ыалдьааччы ыьыыта-хаьыыта, курэхтэьээччилэрбит ыксаан-ыгылыйан, охтон да туьуулэрэ, сыалы сыыьыта ытыылара! Эстафета5а быраабыла быьыытынан кыргыттар, уолаттар хамаандалара 4-туу киьилээх суурдулэр: кыргыттар – 1000 м., уолаттар – 1500 м. 4-туу хамаанда буолан, биатлонистар икки группанан дайдылар. Тэрийээччилэр бэлэмнээбит 4 араас еннеех, анаан нуемэрдэрдээх маайкалара, мин санаабар, ыалдьааччыларга олус улахан интэриэьи тарта, то5о диэтэр спортсменнар ыырдара ыраатан, харах далыттан сутэн баран, сыыр ненуеттэн кестеллеругэр, керееччу ыалдьар хамаандатын маайкатын енун кэтэьэрэ, ыраахтан «ба5алаах ене» куерэйэн тахсара элбэх долгутууну, ыьыыны-хаьыыны уескэттэ. Биатлонистар Кэппэндээйи сыырдарыттан сырылаан, теннен кэлиилэригэр ону ере дабайан кэлэн, «огневой рубежка» 5 ботуруоннаах 5 сыалы табыахтаахтар. Биир сыыьа ытыы – 100 м штрафной круг. Дьэ онон биатлонист диэн ааттанар спортсмен киьиэхэ араас хаачыстыба тумуллубут буолуохтаах эбит: тургэн атах, куустээх илии, уьун тыын, дьаныар, дьулуур, кыра5ы харах о.д.а. Эрийсиилээх эстафета тумугунэн маннык хамаандалар уеруу ерегейун биллилэр, кыайыы кынатын кэттилэр: кыргыттарга Тойбохой оскуолатын биатлонисткалара чемпион урдук аатын суктулэр, 2-кэ Бордон, 3-кэ Кундэйэ кыргыттарын хамаандалара та5ыстылар. Уолаттарга эмиэ Тойбохой уолаттара иннилэрин кимиэхэ да биэрбэтилэр, 2 миэстэни Кундэйэ хамаандата ылары ситистэ, 3 м. курэхтэьии хаьаайыттара Кэппэндээйи уолаттарын хамаандата ылан (тренер Афанасьев С.Э.), уеруу-кетуу уксээтэ.
Маны таьынан, 4 спортсменна анал ааттар туттарылыннылар. Ол курдук, кыра5ы харахтаах «Лучший стрелок» аатын биир да сыалы сыыьа ыппатах биатлонистар Евсеев Петя (Куукэй, тренер Евсеев А.П.), Гурьева Роза (Бордон) ыллылар. Оттон сыыдам сырыылаах хайыьардаах, быьый атахтаах спортсменнарга Тойбохойтон сылдьар Нарыйа Новикова5а уонна Кундэйэ спортсменыгар Володя Евсеевка «Самый скорстной лыжник» диэн анал инэрилиннилэр. Бу курэхтэьиигэ,тус бэйэм керуубэр, Тойбохой оскуолатын, чуолаан элбэх ыалдьааччы сэнээриитин ылбыт кэскиллээх быьый хайыьардьыт Нарыйа Новикова сулустаах чааьа ууннэ. Кини туеьугэр икки кыьыл кемус мэтээл кулумнуу оонньоото уонна анал аакка тигистэ.
Курэхтэьии кэмигэр спорсменнары, ыалдьыттары, спорду сэнээрээччилэри кулууп улэьитэ Егорова Н.П. уонна оскуола улэьиттэрэ минньигэс итии астарынан аьатан, куустэригэр куус, сэниэлэригэр сэниэ эптилэр. О5олор иллэн буолар кэмнэригэр «Дьулуур» о5о тэрилтэтин лидер о5олоро ыалдьыттарга оонньуулары тэрийдилэр.
Кыайыылаахтарга, призердарга барыларыгар мэтээллэр кэтэрдилиннилэр, грамоталар, сыаналаах бириистэр туттарылыннылар. Курэхтэьии бириистэрин элбэх тэрилтэ куус-кеме буолан, ейеен-ейдеен туруорбуттара хай5аллаах суол. Ол курдук тэрийээччилэр ааттарыттан биьиги махталбыт улахан «Стерх» региональнай страховой хампаанньа салайааччытыгар С.М. Березиннэ, Кэппэндээйитээ5и санаторий-профилакторий (кыл. быраас А.Н. Гаврильева), «Хаарчаана» дь/с (сэбиэдиссэй Архипова А.Н.), «Байкал ма5аьыын (Уарова А.Н.), Туус собуотун (ген. директор Игнатьев А.Р.), «Аартык ма5аьыын» (ИП Тимофеев Ю.М.), Альфа, Бета, Гамма ма5аьыын (Егорова Н.И.) «Алина ма5аьыын» (Антонов А.Н.), Спорт товарын атылыыр (ИП Иванов Р.Р.) Сунтаар улууьун спорт отдела (нач. Данилов Д.А.) Кэппэндээйи нэьилиэгин дьаьалтата (глава Герасимов Г.И.) Кэппэндээйи культуура киинэ (дир. Тотонова А.Ф.) коллективтарыгар.
Сочига ыытыллыбыт 22-с кыьынны Олимпиада оонньууларыгар анаммыт, о5олору спортка угуйар, сырдык, чэбдик санаа5а сирдиир о5олорго биатлон курэ5э утуе тумуктэрдээ5эр эрэнэбит. Ол курдук биатлонна холоно кэлбит, кыайбыт-хоппут спортсменнар ессе да эрчиллииьибин, эьиил кердеруубун ессее тупсарыам диэн сыаллаах дьиэлэригэр тиийбиттэрэ буолуо диэн саарбахтаабаппыт. Инникитин бу биатлон курэ5э угэскэ кубулуйан, сылын аайы ыытыллан, элбэх о5ону тумуе, Кэппэндээйи оскуолатын сирэйэ буолуо диэн эрэнэ хаалабыт.

Марианна Плоскачина, Кэппэндээйи орто оскуолатын старшай вожатайа.

Добавить комментарий