Бүгүн, балаҕан ыйын 3 күнүгэр, Россияҕа уонна Аан дойдуга милитаристыы Японияны кыайыы 80 сылын үөрүүлээхтик бэлиэтээтибит.
Кыайыы күнэ… ийэ, аҕа оҕо, дьиэ кэргэн үөрүүтүн үксэппит, өрөгөйүн улаатыннарбыт, төлөннөөх тыл, араас өҥүнэн оонньообут Кыайыы салюта чаҕылыйбыта 80 сыла буолла.
Тэрээһин Албан аат болуоссатыгар мэҥэ кулуһуҥҥа хорсуннук кыайыыны уһансыбыттарга сибэкки дьөрбөтүн ууруу сиэрэ-туома, сүгүрүйүү бэлиэтэ үрдүкү бөлөх кылаастарга ананан ыытылынна.
Бу сүдү суолталаах, үүнэр көлүөнэбитин иитэр-такайар тэрээһиммитигэр анаан-минээн тыл эттилэр: Сунтаар улуһун баһылыгын бастакы солбуйааччыта Павел Анатольевич Григорьев, Сунтаар улууһун бэтэрээннэрин Сэбиэтин председатэлэ Афанасий Кириллович Васильев, Сунтаар улууһун үөрэҕин салалтатын салайааччыта Борис Николаевич Васильев.
Бу бэлиэ күҥҥэ Сунтаарбыт нэһилиэгин үөрэнээччилэрэ улууспут бас-көс дьонун тус санааларын-көрүүлэрин, устуоруйа бэлиэ түгэннэрин дириҥ суолтатын иһиттилэр, быһыыга-майгыга кыттыстылар. Ол курдук Сунтаар үөрэҕин салалтатын салайааччыта Борис Николаевич, эһэтэ — Игнатьев Григорий Алексеевич дьоппуоннар кимэн киириилэрин утарылаһан, кыайыыны уһансыбыт кылаатын ахтан-санаан, бу кэрэхсэбиллээх күҥҥэ быһаччы ситимнээҕин биллэрдэ. Онон Сунтаар сирин-уотун хас биирдии дьиэ кэргэттэрин хаарыйбыт устуоруйа маҥан кэрчиктэрин билиэх тустаахпыт.
Аҕа дойду Улуу сэриитигэр Кыайыы өрөгөйө аҕа көлүөнэ дьоммут хорсун быһыыларынан, эр санааларынан, бэйэни харыстаммат күүстээх үлэнэн ситиһиллибитэ. Уоттаах сэрииттэн тыыннаах эргиллибит, кыргыһыы толоонугар дьоруойдуу охтубут эр санаалаах буойуннар, тыылга, үлэ фронугар Кыайыы туһугар күүстээх үлэҕэ туруммут оҕо-дьахтар, кырдьаҕастар хорсун быһыылара үйэлэргэ умнуллубат. Кыайыыны аҕалбыт аҕа көлүөнэбитинэн биһиги муҥура суох киэн туттабыт!
